Nl - En

Home

About us

bookings & reservations

learning center

archive

shop


De confrontatie tussen Younison en Sabam is niet meer dan een schijngevecht. Het gaat hier uiteraard niet om de verloning van de artiest maar om een klein bedrijfje dat een deel van de koek wil afsnoepen bij monopolist Sabam. Dat de auteurs daar zelf beter van worden is uitgesloten. Stichting Logos stelt dat auteurs, willen ze een eerlijke verloning verkrijgen, beter het auteursrecht zelf in vraag stellen.

Probeer bij wijze van experiment eens het volgende: laat een erkend vakman werken uitvoeren aan je huis. Bij de afrekening stel je hem een bedrag voor dat ver beneden de redelijke verloning ligt. Daarnaast stel je een levenslange uitkering in het vooruitzicht, maar enkel op voorwaarde dat de werken een succes blijken te zijn. Hilarisch? Juist, maar dat zijn auteursrechten. In plaats van een auteur redelijk te verlonen voor een geleverde prestatie wordt hij permanent onderbetaald. Daarnaast richtten we dure structuren in die moeten instaan voor de verdere verloning van die prestatie. Die hangt af van externe factoren zoals marketing, tijd van het jaar, de economische situatie van het moment en stomweg geluk.

Natuurlijk moet je je in elke sector voortdurend opnieuw bewijzen. Een vakman die slecht werk levert, vraag je niet opnieuw. Maar een goed vakman onderbetalen en beloven dat de verloning volgt als de prestatie ok blijkt, dat is ronduit beledigend. En is een artiest dan geen vakman? Of blijven we claimen dat onze vermeende creativiteit het verschil maakt? Want laten we eerlijk zijn: de enige muzieksector waar men noemenswaardige bedragen aan auteursrechten verdient, is die van de commerciële muziek. Centraal in die sector staat de herkenbaarheid, lijnrecht tegenover originaliteit. Echt originele muziek is niet verkoopbaar, originaliteit is hooguit een marketingstrategie. Wie van de muzikanten die dit leest heeft de laatste tijd nog eens muziek uitgebracht die niet in de maat van vier staat, niet gebaseerd is op een eeuwenoud harmonisch systeem, of geen strofe-refrein structuur heeft? Ik denk dat ik ze op één hand kan tellen. Nee, de meeste muziek is gewoon degelijk vakwerk, een kind van zijn tijd. Daar is niets mis mee, maar laten we ons niet verliezen in de illusie van de originaliteit.

Veel muzikanten maken zich zorgen om multinationals die wel eens rijk zouden kunnen worden met hun muziek, zonder dat ze daar zelf veel aan verdienen. Daar wil ik het volgende tegenover stellen: de kans dat zoiets gebeurt is onnoemelijk veel kleiner dan de kans geen eerlijke verloning te krijgen op het moment zelf. Het gros van de songs waar op dit moment echt veel geld aan verdiend wordt, is bovendien al lang in handen van die multinationals. De auteur is slechts een stropop, die al sinds de 'code Napoleon' voor de kar van uitgeverijen gespannen wordt. Waarom geldt auteursrecht tot 70 jaar na de dood van de auteur? Om te voorkomen dat de uitgever inkomsten verliest bij een plots overlijden. Waarom zou een naar behoren verloonde auteur wakker liggen van illegale kopieën? Ze zijn enkel reclame voor zijn werk! Achterafbetaling door auteursrecht is enkel in het voordeel van uitgevers in de brede zin, niet van auteurs. Uitgevers, die overigens goed weten welke muziek commercieel een succes kan worden, kunnen een deel van het risico op de auteur afwentelen dankzij het auteursrechtenapparaat.

Ergens getuigt het toch wel van een enorme struisvogelmentaliteit dat auteurs nauwelijks reageren tegen de huidige situatie. Er zijn immers voorbeelden te over die uitwijzen dat een directe betaling goed mogelijk is. Aan je eerste hit zal je misschien niet zoveel verdienen, maar je kan wel een hogere prijs vragen voor je volgende prestatie. Het risico dat anderen met de winst gaan lopen wordt ook behoorlijk klein als kopies gewoon legaal zijn. Die kopies zijn bovendien gratis propaganda. Een tip voor muzikanten: maak van je concerten een unieke ervaring, misschien met wat meer ruimte voor improvisatie. Maak jezelf onmisbaar bij de uitvoering van je muziek. En eis een correcte verloning op het moment van je prestatie. Het auteursrecht is het loon van de auteur, stelt SABAM. Maar als we willen, kunnen we daar iets aan doen.

Yvan Vander Sanden, zakelijk leider stichting Logos (centrum voor experimentele muziek)